Ο κόσμος του διαδικτύου βρίθει από συμβουλές και «μυστικά» για την αναγνώριση της ποιότητας των τροφίμων, και το ελαιόλαδο, ως βασιλιάς της μεσογειακής διατροφής, δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση. Ένας από τους πιο διαδεδομένους, αλλά και παραπλανητικούς, μύθους που κυκλοφορεί, ιδιαίτερα έντονα τελευταία στο TikTok, αφορά την ψύξη του λαδιού ως δείκτη γνησιότητας. Το βίντεο του χρήστη Akouse…
Ο κόσμος του διαδικτύου βρίθει από συμβουλές και «μυστικά» για την αναγνώριση της ποιότητας των τροφίμων, και το ελαιόλαδο, ως βασιλιάς της μεσογειακής διατροφής, δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση. Ένας από τους πιο διαδεδομένους, αλλά και παραπλανητικούς, μύθους που κυκλοφορεί, ιδιαίτερα έντονα τελευταία στο TikTok, αφορά την ψύξη του λαδιού ως δείκτη γνησιότητας. Το βίντεο του χρήστη Akouseme (@ntentopoulosxristos), στο οποίο παρουσιάζεται παγωμένο ελαιόλαδο με την επισήμανση «αυτό είναι το λάδι το γνήσιο που στο κρύο… έχει παγώσει», έχει γίνει viral, αλλά πόση αλήθεια κρύβει αυτή η διαπίστωση; Ας δούμε τι πραγματικά συμβαίνει όταν το ελαιόλαδο εκτίθεται σε χαμηλές θερμοκρασίες και πώς μπορείτε να αναγνωρίσετε το γνήσιο.
Το viral video: «Αυτό είναι το λάδι το γνήσιο, θα σου παγώσει»
Στο εν λόγω βίντεο, ο χρήστης Akouseme (@ntentopoulosxristos) παρουσιάζει ένα μπουκάλι ελαιόλαδο το οποίο έχει παγώσει, και με ενθουσιασμό δηλώνει: «Αυτό είναι το λάδι – το λάδι το γνήσιο θα σου παγώσει». Μάλιστα, προχωρά και σε μια επίδειξη μαγειρικής, όπου, έχοντας το παγωμένο λάδι, το χρησιμοποιεί για να τηγανίσει ένα αυγό, υπονοώντας ότι η συμπεριφορά του λαδιού στο κρύο είναι αδιάψευστος μάρτυρας της ανόθευτης ποιότητάς του.
Αυτή η άποψη έχει κερδίσει πολλούς υποστηρικτές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς προσφέρει έναν φαινομενικά απλό και άμεσο τρόπο για να διαπιστώσει κανείς την αυθεντικότητα του ελαιολάδου στο σπίτι. Ωστόσο, η επιστήμη έχει διαφορετική άποψη.
VIRAL
Η αντίληψη ότι το γνήσιο ελαιόλαδο παγώνει στο κρύο, ενώ το νοθευμένο όχι, είναι ένας αστικός μύθος. Η ικανότητα του ελαιολάδου να παγώνει, ή να στερεοποιείται, σε χαμηλές θερμοκρασίες δεν αποτελεί απόδειξη της γνησιότητάς του, αλλά είναι ένα φυσικό χαρακτηριστικό που οφείλεται στη χημική του σύνθεση.
Το ελαιόλαδο αποτελείται από ένα μείγμα λιπαρών οξέων. Τα κυριότερα είναι:
- Μονοακόρεστα λιπαρά οξέα (π.χ. ελαϊκό οξύ): Αυτά έχουν υψηλότερο σημείο πήξης.
- Κορεσμένα λιπαρά οξέα (π.χ. παλμιτικό, στεατικό οξύ): Αυτά έχουν ακόμη υψηλότερο σημείο πήξης και στερεοποιούνται πιο εύκολα.
- Πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (π.χ. λινελαϊκό οξύ): Αυτά έχουν χαμηλότερο σημείο πήξης και παραμένουν υγρά σε πιο χαμηλές θερμοκρασίες.
Λόγω αυτής της σύνθεσης, όταν το ελαιόλαδο εκτεθεί σε θερμοκρασίες κάτω των 10-12°C, τα κορεσμένα και μονοακόρεστα λιπαρά οξέα αρχίζουν να κρυσταλλώνουν και να στερεοποιούνται. Το αποτέλεσμα είναι να εμφανίζονται μικρά κομματάκια ή «νιφάδες» μέσα στο λάδι, ή ακόμα και να παγώνει ολόκληρο, αποκτώντας μια πιο συμπαγή υφή και ένα θολό, υπόλευκο χρώμα.
Το viral πείραμα στο TikTok που δείχνει το ελαιόλαδο να παγώνει στο κρύο / Pexels
Το τεστ με το ψυγείο είναι αναξιόπιστο για τους εξής λόγους:
- Σημείο πήξης διαφόρων ελαίων: Και άλλα έλαια, όπως το φοινικέλαιο ή το κοκοφοινικέλαιο (τα οποία χρησιμοποιούνται συχνά σε νοθείες), έχουν επίσης υψηλό σημείο πήξης και θα παγώσουν στο ψυγείο. Αντίθετα, κάποια υψηλής ποιότητας ελαιόλαδα με διαφορετικό προφίλ λιπαρών οξέων μπορεί να μην παγώσουν εντελώς.
- Ποικιλία ελιάς και κλίμα: Το σημείο πήξης του ελαιολάδου επηρεάζεται από την ποικιλία της ελιάς, την περιοχή καλλιέργειας, ακόμα και την εποχή συγκομιδής. Ένα λάδι από μια ποικιλία που περιέχει περισσότερα μονοακόρεστα μπορεί να παγώσει ευκολότερα από ένα άλλο.
- Μεικτά έλαια: Ένα νοθευμένο ελαιόλαδο, που περιέχει π.χ. ηλιέλαιο (το οποίο δεν παγώνει εύκολα), μπορεί να παγώσει μερικώς αν έχει προστεθεί αρκετό ελαιόλαδο ή άλλο έλαιο υψηλού σημείου πήξης.
Επομένως, το αν ένα ελαιόλαδο παγώσει στο ψυγείο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μοναδικός ή αξιόπιστος δείκτης της γνησιότητάς του.
Διαβάστε επίσης
Για να είστε σίγουροι για την ποιότητα του ελαιολάδου σας, εμπιστευτείτε τις πιστοποιήσεις και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά, όχι τους μύθους του διαδικτύου:
- Ετικέτα: Αναζητήστε την ένδειξη «Έξτρα Παρθένο Ελαιόλαδο» (Extra Virgin Olive Oil) και στοιχεία προέλευσης (Π.Ο.Π./Π.Γ.Ε.).
- Γεύση: Το γνήσιο έξτρα παρθένο ελαιόλαδο έχει φρουτώδη γεύση, μπορεί να έχει μια πικρή επίγευση (που οφείλεται στις πολυφαινόλες) και μια ελαφριά κάψα στον λαιμό.
- Άρωμα: Μυρίζει φρέσκο ελαιόκαρπο, γρασίδι, ντομάτα ή αγκινάρα.
- Οξύτητα: Η οξύτητα πρέπει να είναι έως 0,8%. Αυτό αναγράφεται στην ετικέτα.
Εν κατακλείδι, ενώ το βίντεο του Akouseme μπορεί να είναι διασκεδαστικό, η πραγματικότητα για το ελαιόλαδο είναι πιο σύνθετη. Η ψύξη είναι ένα φυσικό φαινόμενο, όχι ένα μαγικό τεστ γνησιότητας. Εμπιστευτείτε τις αισθήσεις σας και τις επιστημονικά τεκμηριωμένες πληροφορίες για να επιλέξετε το καλύτερο ελαιόλαδο για το τραπέζι σας.
Δείτε και αυτά